Aart ut Aspere

Dutte verhaol speult zich af van de êêuwwisseling tot de jaore ’40. Aspere, het mooiste plekske langs de kronkelende Linge.

Aspere, het grotse volk mit z’n grote boere huizen aon de Veurstraot, mit z’n renteniers, boere en pèèrdehandelaoren. Het èrme volk da in ’t Gasthuisstratje van èrmoei mot gaon stempele.
Aspere, omgeve deur bogerde en rijke mit kore of èrepel gevulde akkers. Da alles gaodegeslaoge deur de trotse Asperse toren aon wiens waokend oog niemand ontsnapt. En tusse al da aords gewriemel bewèègt zich de voddekèèl vurt. De voddekèèl behoort tot de miere van de maotschappij. Hij warkt en zwoegt en vat of kopt alles wa de minse as afgedankt beschouwe. De voddekèèl is onmisbaor, da wete alle minse, ok in ons plekske, zo leeft en werkt Aart van Spanje in Aspere. Aart wôônt in de steeg, ’n breeje straot in ’n klèèn ermzaolig krotje. Z’n kleer is oud en verslete en ’t ene gat volgt ’t andere op, och as oe lichaom mar grotendèèls bedekt is, dinkt Aart. Waorom zel d’oe druk maoke, de zon gaot op veur èrme en rijke minse, jao hij schijnt over ons alle. Waore de minse allemaol mar zo as Aart, dan zou de wereld ‘r veul bèter ut zien. Want kek nou, terwijl z’n oogies het gebeure in de Steeg opneme, daor lôôpe twee rijke zusters, mit geld as waoter. De paoresol draoge ze bove d’r heut, de vroukes zèn bang da ze bruin worde, net as ’t gewône volk, da dag in dag ut zwoegt en ploetert; da onder de keupere zon de kost mot verdiene; ze staore veur d’r ut, ze kijke nie naor ’t èrmzaolig gedoei van Aarte. Och zo’n vodderaopertie is wijd beneeje d’r stand. Aart raait t’r gedachte. Hij lacht in z’n ège: nou wille ze me nie aonkijke, mar as t’r ’n koei of pèèrd dôôd is komme ze me wel roepe. Of Aart ’t bêêst wil kope en dan geve ze d’r nie om al komt ’t geld ut roetzwarte hande, die nog nooit zêêp hebbe gezien. Nee, ge mot die Asperse hôôg verheve stand Aarte lere kenne, kak en nog ’s kak, lacht hij triomfantelijk.
Hij haolt ’t zakhorlogie ut z’n zak, jao ’t is brôôdetestijd. Hij vat ’n brôôd en snijdt ‘r ’n paor hompe af, en werkt ’t langzaom naor binne. Op de tafel het ie ok nog zo ’n 25 molle legge, die gevilt motte worde, want ’t is nou wel zes uur mar ze kenne nog best wa dreuge in de zon. Nao elke hap brôôd snijdt hij mit z’n brôôd- en mollemes een mol ope, haolt ’t huidje d’r af en lêêt ’t nast ‘m op tafel. Mit ’t zelfde mes smeert ie ok botter op z’n brôôd. Wij Asperse, die da vaok bij Aarte zien huivere bij dit bloeërige taferêêl aon de brôôdetestafel. Neeje, wij veinde Aart ’n vrèmde kèèl, mar Aart veind t’r niks vrèmds aon. Want ’t zijn gezonde beestjes en hèèl schoon op d’r ège zèèt Aart. Neeje, jullie houwe wel van vèrkesvlèès, sneert Aart. Vèrkes die de hêêle dag in d’r ège stront legge te rolle.
Polly, z’n hondjie, ge ken wel zegge z’n trouwste vriend op deuze planèèt, kregt ’t afval. Gulzig schrokt het beestje het mollevlèès op; zo grinnekt Aart, ikke ’t huidjie en Polly ’t vlèès. En terwijl hij z’n hand over z’n buik laot glijen zucht hij: laote we nou mar vergnoegd en dankbaor zèn!
RZ?